Bij de start van het nieuwe jaar ontvangt u hierbij het laatste nieuws over de gaswinning in de VDW-velden. We gaan ook dit jaar ons best doen uw zorgen over de mogelijke gaswinning te beperken.
Opnieuw vertraging
Eind 2023 wees de minister locatie 7-4 aan als meest aannemelijke plek voor de boorlocatie. Na veel protest en nadat Vermilion niet met de grondeigenaar tot een deal wist te komen, werd er een nieuwe locatie door de minster bekend gemaakt: locatie 7-2 langs de Middenweg. Dit betekent dat Vermilion voor deze nieuwe potentiële locatie de onderzoeken naar de ondergrond opnieuw moet uitvoeren. Ook moet er voor deze nieuwe locatie een Milieu Effect Rapport (MER) opgesteld worden. De eerdere planning was dat als deze onderzoeken rond de zomer gereed zouden zijn.
Deze werkzaamheden blijken nu toch meer tijd te vergen. In de huidige planning is de publicatie van deze rapporten doorgeschoven naar het najaar van 2026.
Voor die publicatie zullen ook enkele adviesorganisaties hun oordeel geven over de plannen. Bijvoorbeeld het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM), de waterschappen en de lagere overheden.
Wanneer deze rapporten er liggen, kan iedereen weer een zienswijze indienen. Dat geldt voor organisaties zoals Plaatselijke Belang, maar iedereen persoonlijk kan ook een zienswijze indienen. Tegen die tijd zal de kerngroep de belangrijkste conclusies uit de rapporten in een nieuwsbrief bekend maken.
Informatiebijeenkomsten in Vledder
In het voorjaar is er een informatiebijeenkomst in Vledder geweest. Dorpsbelang was de organisator. In november werd een dergelijke informatiebijeenkomst opnieuw georganiseerd, waarbij de belangstelling erg groot was; er werden rijen stoelen bijgezet om iedereen een zitplak te geven. Op deze manier zijn de bewoners van Vledder bijgepraat zoals dat enkele jaren terug ook al in Vledderveen is gebeurd.
Voorlichting en discussie met de raadsleden en wethouder in Westerveld
Op 18 november is de kerngroep richting gemeentehuis getogen om onze zorgen over de gaswinning met onze politieke vertegenwoordigers te bespreken. Een aantal onderwerpen konden we bespreken.
Stapeling van gasvelden
Op de eerste plaats hebben we via kaarten laten zien hoeveel gasvelden er inmiddels bij ons in de buurt liggen: naast elkaar en boven elkaar. Deze velden kunnen elkaar beïnvloeden.
Naast gaswinning is er ook de waterinjectie in het al leeggepompte veld van Nijensleek. Het afvalwater dat vrijkomt bij de gaswinning wordt door Vermilion in de ondergrond van Nijensleek gepompt; niet alleen van de gasvelden in onze buurt, maar van alle locaties die Vermilion leegpompt in Nederland. Deze waterinjecties kunnen extra risico’s meebrengen voor aardbevingen.
Verkeersafwikkeling
Onze zorgen gaan ook over de verkeersafwikkeling om het boorplatform en de boorputten te maken. In de buurt van het beoogde boorplatform liggen veel oude zandwegen en de overige verkeersinfrastructuur bestaat uit smalle wegen met bebouwing en veel bomen erlangs. Langs een aantal van die wegen liggen zelfs geen fietspaden terwijl er steeds meer fietstoerisme komt. Daarom hebben we de raadsleden laten zien dat het feitelijk onmogelijk is om het zware verkeer voor het creëren van boorplatform en boorputten, veilig te combineren met het bestaande (langzame) verkeer.
Gevolgen bodemdaling
Veiligheid heeft ook betrekking op de bodem. Door gaswinning daalt de bodem en tot nu toe wordt er nog geen of onvoldoende rekening gehouden met de optelling van al de gevolgen van de afzonderlijke bestaande en nieuwe locaties op de waterhuishouding. De bodem kan hierdoor steeds minder water vasthouden, terwijl dat juist wel van de waterschappen wordt gevraagd.
Schaderegeling onvoldoende
Tot slot hebben we het voor bewoners heikele punt van een goede schaderegeling aangekaart. Een goed schaderegeling is er nog niet terwijl deskundigen uit de wetenschap en de praktijk hebben aangegeven dat er wel degelijk meer zekerheid voor de bewoners geregeld kan worden. De kern hierin is dat gedupeerde bewoners via het bestuursrecht en niet via het civielrecht een beroep op een eerlijke schadevergoeding moeten kunnen doen. In het laatste geval zouden gedupeerden zelf deskundigen moeten inhuren om het tegenbewijs te leveren dat hun schade door de gaswinning is ontstaan. Ook is er een omgekeerde bewijslast voor gedupeerden nodig zoals ook in Groningen geldt.
Dat zo’n regeling er nog niet is, geeft veel onzekerheid en angst bij bewoners.
Een advies vanuit de raadsleden was om ook een dergelijke presentie te houden voor de leden van Provinciale Staten. Daar wordt nu aan gewerkt.
De gemeente Westerveld blijft van mening dat de gaswinning moet stoppen.
Provincies kiezen positie
Ontbreken van duidelijkheid
De drie noordelijke provincies en het Wetterskip Fryslan hebben over de gaswinning in een brief aan de Minister van zich laten horen.
In de brief uiten zij hun zorgen over de grote onduidelijkheid die de minister laat bestaan over de afbouw van de gaswinning in onze regio. De minister onderhandelt met onder andere de mijnbouwbedrijven en heeft de lagere overheden hierover geïnformeerd. Het verwijt van de provincies gaat over het ontbreken van duidelijkheid over waar wel en waar niet in de toekomst nog gas gewonnen gaat worden; ook is niet duidelijk hoe het afbouwpad van de gaswinning gaat verlopen. En juist over deze zaken zou het akkoord helderheid moeten geven.
Kwetsbare gebieden en Werelderfgoed
De provincies zetten in op volledige afbouw van de gaswinning, maar willen nu al een stop voor kwetsbare gebieden zoals de veen(weide) gebieden. Daarnaast benoemen de provincies specifiek de gebieden waar ook Werelderfgoed ligt: de Waddenzee en de Koloniën van Weldadigheid. Voor de veen(weide)gebieden merken de provincies op dat er onvoldoende zicht is op de lange termijneffecten van de gaswinning. Er ontbreekt voldoende informatie over de effecten om nu vergunningen af te geven voor nieuwe en winning of uitbreiding van vergunningen.
Meer geld voor de regio en betere schaderegeling
De provincies zijn verder van mening dat de regio recht heeft op een redelijk aandeel van de financiële opbrengsten van de gaswinning; dat moet opgeschroefd worden.
Het sectorakkoord dat nu voor ligt, voldoet niet aan de verwachtingen: de regionale overheden willen nadrukkelijker betrokken worden bij het maken van afspraken over bovenstaande punten. Lagere overheden weten beter met welke problemen inwoners te maken krijgen door de gaswinning. Dat geldt zeker ook voor de schadeafhandeling die ontstaat door de gaswinning.